Java Script ist deaktiviert!

Damit die Seite mit vollem Funktionsumfang korrekt dargestellt werden kann, muss Java Script aktiviert sein.

Medijowe wózjawjenja (archiw)

 

30 lět Serbski dom w Chóśebuzu

Chóśebuz,

Jo to wěrno, až dajo znaty kulturny a informaciski centrum a sedło dolnoserbskich institucijow w srjejźišću Chóśebuza SERBSKI DOM - WENDISCHES HAUS akle 30 lět? Za cłonkow serbskich towaristwow abo luźi ze jsy, za cytarjow serbskich knigłow abo narskich, zajmowanych turistow z tu- a wukraja se to źinsa wót samego rozmějo, až namakaju informacije, wustajeńce, wědomnosć a serbske słužbywugbaśa reprezentatiwnje pód jadnym kšywom w centrumje města .

To njejo pśecej tak było. Do lěta 1990 jo był běrow Domowinskego sekretariata w normalnem měsćańskem bydlenju a njejsu byli rumnosći za serbskorěcne zmakanja, zgromaźiny a zarědowanja. Teke móžnosći za kupowanje serbskich wórow, źělow za drastwy abo knigłow a tonowych nosarjow su byli wobgranicowane a rozdrosćone pó měsće.

W casu politiskego pśewobrośenja 1989/90 jo se namakała iniciatiwna kupka, kótaraž jo se intensiwnje prócowała wó "městnosć za wobchowanje serbskeje substance w Dolnej Łužycy", jo wuźěłała koncept, zběrała pódpismow a jadnała z městom. Tegdy njejo hyšći było jasne, kótare serbske institucije w 90tych lětach how nastanu a co jo wopšawdu realistiski. Take naraźenja ako serbska źiśeca zagrodka, serbska šlodarnja abo Serbski muzej su se pózdeźej na drugich městnach zwopšawdnili. Ale druge wažne póminanja z lěta 1989 ako zmakanišćo źož se serbski powědajo, stawna prezenca serbskeje kultury (cytanja, koncerty, wustajeńce, pśednoski), rumnosć za proby a wobradowanja za kulturne zjadnośeństwa, serbska knigłownja, zaměstnjenje Domowiny a slěźeńske projekty su se w pśiducych lětach realizěrowali.

Njejo nichten był, kenž jo Dolnoserbam taki objekt bźeze wšogo pórucył. Iniciatory su pytali za móžnymi twarjenjami. W januarje 1990 su se wobrośili z listom na "Kulowate blido Chóśebuza" ze pšosbu wó pódpěrowanje, aby Chóśebuz se wuwijał k žywemu centrumoju Serbow Dolneje Łužyce. Zastupnika Serbskeje narodneje zgromaźiny a Domowiny w toś tom demokratiskem gremiumje Sabina Siegowa a Horst Adam stej se z wjelikim angažementom za to zasajźiłej. Pśigłosowanje zastupnikow wšyknych stronow, organizacijow a drugich kupkow jo było pśemóžece. Wušy šołta Waldemar Kleinschmidt, měsćański parlament a teke wósebny kongres Domowiny w Budyšynje w měrcu 1990 su nalažnosć natwari jadnogo centruma za dolnoserbsku kulturu pódpěrowali.

W juniju 1990 jo pón jasne było: Dolnoserby dóstanu 4-etažowy dom na droze Awgusta Bebela 82. Pjenjeze za to su se Domowinje z wósebnego fonda za wuwiśe infrastruktury a turizma w Bramborskej k dispoziciji stajali.

Ako prědne "wobydlarje" su do Serbskego domu zaśěgnuli dolnoserbska wótnožka Folklornego centruma pśi Domje za serbsku ludowu kulturu, zagronity za serbske nastupnosći pśi wobwoźe Chóśebuz, Domowina a skład "Lodka".

Źěłowa kupka "Serbski dom", w kótarejž jo se nachylnje až do 20 wósobow serbskego žywjenja, institucijow a zjadnośeństwow wobźěliło, jo se tegdy tyźeński zmakała, aby precizěrowała koncepciju a rozpowědała wšykne detailowe pšašanja.

Jo se zachopił cas pśetwarjenja a nutśikownego a wenkownego saněrowanja. Sćěny su se wen wzeli, aby nastali dosć wjelike rumnosći za klubownju, kafejownju a Serbsku kulturnu informaciju. Nowe elektriske pśewódy, technika za dalokotopjeńsku śopłotu a nowe sanitarne móžnosći su rowno tak trěbne byli ako wutwaŕ piwnice a pśitwaŕ nowych balkonow.

Dnja 15.12.1990 jo se z prědnym zjawnym zarědowanim wuswěśiła klubownja Serbskego doma. Na wjeliku źiśecu gódownicku z Janšojskim bogom a Dolnoserbskim źiśecym chorom a na prědnu wustajeńcu wó dolnoserbskej wušywarce Pawlina Krawcowa su pśichwatali luźi ze cełeje Dolneje Łužyce. Slědowali su zmakanja Domowinarjow a wušywarkow, swěśenje ptaškoweje swajźby ze źiśimi, źiwadłowe pśedstajenja, wustajeńce a cytanja.

Wažne etapy su byli:

1991 wótworjenje Dolnoserbskeje biblioteki
wóglěd ministerskego prezidenta Manfred Stolpe
prědna głowna zgromaźina Domowiny - župy Dolna Łužyca z.t.
1992 wótwórjenje Serbskeje kulturneje informacije LODKA
wótwórjenje wótnožki za dolnoserbske slěźenja Serbskego instituta z.t.
1993 prědna Serbska kafejownja
1996 natwaŕ Chóśebuskego wótrěda Załožby za serbski lud
2012 natwaŕ informacijskego běrowa Serbskego ludowego ansambla
2017 100. wustajeńca LODKI w klubowni

Sabina Siegowa
Załožba za serbski lud, wótrěd Chóśebuz